Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

دوشنبه, ۲۷ می ۲۰۱۹
دوشنبه, ۰۶ خرداد ۱۳۹۸
دوشنبه, ۲۲ رمضان ۱۴۴۰

Calendar جنتری

می 2019
دسچپجشی
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 207 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

تاریخچه ساخت ارگ کابل یا قصر ریاست جمهوری

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

Home خانه

جنگ و معضلات رواني

جنگ و معضلات رواني

نوشته ی محمد اسماعیل یون
برگردان از پشتو به دری: مصطفی عمرزی

563254 10151470247717419 1581341367 n 400اين مقاله در شماره ي 7 سال نخست نشريه ي «ارمان» (29 دلو سال 1373 ش) در  پشاور، منتشر شده است.
پیش از آغاز نبرد ها در افغانستان نیز زمینه ی نبرد رواني، ذهني، عقيده يي و يا عصبي، فراهم شده بودند. در نخستين ساليان دهه ي چهل در كشور، با حمایت مالی نيرو هاي بزرگ، راه را براي خلق دسته هاي سياسي وابسته، هموار می کنند.
وقتی نبرد ها شدت می یابند، قدرت هاي بزرگ، عقب پيروان خويش می ايستند. در گرماگرم جنگ، طرف هاي داخلي و خارجي، هر يك به اندازه ي توان، نقش بازي می کنند. اتحاد شوروي، افزون بر تلفات جاني، نود و پنج ميليارد دالر امریکایی و كشور هاي غربي و دوستان آن ها، شصت و پنج ميليارد دالر امریکایی را براي دوام جنگ در تله گذاشته بودند.

  اين كه ساحه ي تخريب هزينه های جنگ، چه قدر بود، بحثی جداگانه است، اما در كنار آن ها، براي تخريش ذهني و تنازع رواني نيز هزينه ها می کنند تا فاصله های عصبی، بحران فكري را به ميان آورند.

اتحاد شوروي به شمول دري و پشتو، به پنجاه و دو زبان دنيا نشرات مي کرد. نشرات راديويي، تلويزيوني و غیره ی آن ها با نيروي بسيار، فعال بودند. نشرات آنان براي افغانستان، بدون شك بالاي انقسام ذهني مردم ما، تاثيرات مخرب داشتند. كشور هاي غربي و متحدان آن ها نيز در اين بازي ها عقب نماندند. آنان در يك شبانه روز، تنها نشرات راديويي خويش پیرامون افغانستان را به يك صد و ده ساعت می رسانند (جمع نشرات). این، افزون به حدود هشتاد عنوان نشريه ی طباعتی، راديویی و تلويزيونی داخلی بود.

پاكستان، ايران و تنظيم هاي مجاهدین هم نمی توانستند خاموش بنشینند تا دیگران جلو بیافتند. در كُل، مسایلی را وارد اذعان ملت می کنند كه باعث فرسایش و انقسام ذهني و رواني افغان ها می شدند.

در جنگ روانی، نه تنها رسانه ها، بل مبلغان آن ها نيز نقش گرفته اند. اگر رسانه هاي تمام جوانب جنگ را مقايسه کنیم، خواهيم ديد كه همه به تنازع شدید و آزار دهنده آغشته استند. از كلام و بيان هر سويی، بوي كينه و خون  مي آيد. آنان بر نظر و وجود همديگر، آتش مي زنند. زماني چنین نیز واقع شده است كه مسوولان تنازع رواني، احساس      خسته گي کرده اند.

وقتی رهبر اتحاد شوروي، ميخاييل گورباچوف، معتقد شد ايديالوژي حاكم بر شوروي، دوام نمی آورد، در نشستی در غرب، به گزارشگران می گوید که مسووليت خويش را به انجام نرسانده اند. منظور او اين بود كه رسانه هاي دنيا، تحت کنترول سياستمداران استند، اما اين وظيفه و مسووليت گرارشگران است تا پيام های دوستي، محبت و عاطفه را به جهانيان برسانند.

نشرات پيرامون افغانستان، به استثنای بعضی حسنات، جنگ را همسو با خواسته های سياستمداران نیز تعریف می کردند. در پايان چنان شد كه ناگواری های جنگ و دشمني هاي سياسي، حالتي را به ميان آوردند تا ملت ما  با دشواري هاي سخت رواني و بحرانی مواجه شوند.

 تقریباً هر روز، از ميان سه تن افغان، دو تن ناگزير زمان خويش را روی بحث هاي بي نتيجه ي سياسي سپري مي كنند. بنابراین، كم از كم اگر از پانزده ميليون افغان، ده ميليون، ساعتی را روی بحث هاي سياسي هدر داده باشند، در يك روز، ده ميليون ساعت را هدر داده اند. اگر اين ضریب را یک ساله بسازیم، 3650 ميليون ساعت مي شود. اگر میزان ضریب را پانزده سال نماييم، 54750 ميليون ساعت را تنها روی بحث هاي بي حاصل سياسي هدر داده ایم. اين میزان ضیاع اوقات را هیچ ملت دنیا، تجربه نکرده است.

از بحث هاي تند، سياسي و بي نتيجه ای كه بيشتر روی احساسات استوار اند، ماحصلی نیز رونما شده است كه حتی اعضای يك خانواده را در راه های مختلف منقسم می کنند. بدین گونه يكي در برابر ديگر، عقده هاي حقارت و بدگماني را پرورش داده اند. مُعضلات در ذهن روشنفكران نيز جا گرفته اند. بعضی روشنفكران و نويسنده گان ما، نيرو های خويش را تنها با نكوهش يكديگر نیز هدر داده اند.

افزون بر تلاش هاي رسانه یی و جنگ سرد، جنگ گرم هم زیان های سنگین روانی را بر اتباع کشور، وارد کرده است. از يك افسر رژيم گذشته پرسيده بودند پيرامون وضعیت رواني خويش صحبت کند؟ او گفته بود هنگام وظيفه ام، با خسته گي زیاد و دلهُره مواجه بودم. شب هنگام که چشمانم را مي بستم، دچار اثرات جنگ می شدم و با همين اثرات از خواب برمي خاستم و تمام وجودم پُر عرق مي بود. از مجاهدی نیز راجع به اثرات جنگ پرسیده بودند. او نيز از پریشانی رواني در خواب سخن مي گفت: «در شب ها و روز هاي جنگ، وقتی خواب بوده ام، تانك ها و سربازانی را تصور می کردم كه حلقه بسته بودند. در دلُهره ی ناشی از این حادثه، از خواب برخاسته ام.»

كابوس جنگ، روي مردم عام هم گسترده شد. هيچ كسي در سالیان جنگ، به آرامی نخوابیده است. اقشار جوان تحت کنترول حكومت در واحد هاي اردو، از اثر  اجبار، به سختي زیر فشار رواني قرار داشتند و روشنفكران، هیچ امیدی به آینده نداشتند.

در كنار جنگ، فقر اقتصادي و دشواري هاي رواني در حال افزايش بودند. اين معضلات  زماني اوج گرفتند كه نظام سياسي كابل تغيير يافت، اما وضعيت بر خلاف آرزو هاي مردم، پي هم ناگوار می شد. كوتاه اين كه بخش بزرگ مردم ما، به بيماري هاي گوناگون رواني آغشته شدند.

باری از یک استاد پوهنتون كابل در مورد معضلات روانی مردم پرسیده بودم و او گفته بود:

«كسانی كه گمان می بری صحت دارند نیز بيمار اند؛ به این دلیل که به اثر فرط رويداد هاي دردآور و غم انگيز، متاثر نمی شوند؟»

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری ، کلیزه یا تقویم سال ۱۳۹۸

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

سفارت افغانستان مقیم سویدن

Anmasad 200

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

د لسم ټولګيو زده کوونکو د پام وړخبرتيا

د یولسم ټولګيو زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

Rates widget

!د دولسم ټولګي زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

پرویز شگیوال

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ننگرهار مشاعره

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.28
MySQLi
5.7.26-log
زمان
11:02
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1630
نمایش تعداد مطالب
1498270

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.