Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

چهارشنبه, ۲۴ جولای ۲۰۱۹
چهارشنبه, ۰۲ مرداد ۱۳۹۸
چهارشنبه, ۲۱ ذیقعده ۱۴۴۰

Calendar جنتری

جولای 2019
دسچپجشی
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 200 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

تاریخچه ساخت ارگ کابل یا قصر ریاست جمهوری

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

Home خانه

ايجاد فرهنگي و درمان اجتماعی

ايجاد فرهنگي و درمان اجتماعی

نوشته ی محمد اسماعیل یون
برگردان از پشتو به دری: مصطفی عمرزی

a41 17992883 400یادآوری:
اين مقاله در شماره ي 3 مجله ي «تعاون» (اسد و سنبله ي سال 1375ش)، چاپ پشاور، به نشر رسیده است.
در تقریباً دو دهه ي گذشته، جامعه ي افغاني، زيان هاي فراتر از تصور را متحمل شده است. اين زيان ها، کُل رگ های زنده گي را فرا گرفته اند. بعضی بخش ها کاملاً از كار و فعاليت باز مانده اند. از سکتور اقتصادي تا عرصه های سياسي، اجتماعي و امور فرهنگي،  هريك جراحاتی را متحمل شده اند كه رونق دوباره ی آن ها تا ساليان زيادی نیازمند تدابير و منابع اقتصادي وافر مي باشند.

 غمنامه ي افغانان از رهگذر بالا بسيار جاي نگرانی است؛ زيرا زنده گي ميليون ها تن را دربر گرفته و از  جنبه های مختلف، باعث تکدر خاطر می شود. به اساس ارقام و نشرات، تاكنون در جنگ طولاني و سهمگین افغانستان، زنده گي يك ميليون و پنجصد هزار افغان گرفته شده است. به همين شمار معيوب و معلول شده اند. به اين معني كه كم از كم از هر پنج افغان، سه تن معيوب، یکی معلول و یکی كشته شده است. در كُل از ميان هر شش تن، يك تن مشکل جسمی دارد. اين معضلات، زیان های سنگينی به شمار مي روند كه حتی به سطح دنیا هم مثال های زیادی ندارند.

در جنگ های افغانستان و از سوي تمام جوانب، پول های هنگفتی هزينه شده اند كه مي توانستند بودجه ي صد ها سال افغانستان باشند. باوجود تمام زيان ها و ويراني ها، آن چه بیش از همه بر افغانان وطنپرست، گران می نماید، ويراني ها و چپاول آن داشته هاي فرهنگي كشور اند كه نه تنها صفحات زرین تاريخ و فرهنگ افغانستان را مزین می کردند، بل براي فرهنگ جهاني نيز بسيار ارزشمند به شمار می رفتند.

به اثر تخريب ابنیه ی تاریخی و چپاول دارايي هاي فرهنگي كشور، اين هراس به ميان آمده كه در بعضی بخش ها، پيوند ما با شكوه گذشته گسسته می شود. با اين روال، ارتباط ذهني قشر جوان با گذشته ي پُر افتخار آنان قطع خواهد شد.

در ميان داشته هاي فرهنگي افغان ها، بزرگ ترين آن ها، موزيم ملي افغانستان است كه در جريان تقریباً يك قرن با تلاش ها و كوشش هاي زيادي ايجاد شده بود. در اين موزيم آثاری به قدامت هزاران سال وجود داشتند كه نمايانگر شان‌،‌ شوكت، شكوه و عزت تاريخ افغانستان بوده و برای افغانان از ارزش زيادي برخوردار استند.

اکثر آثار موزیم کابل يا چپاول شده اند يا از ميان بُرده می شوند. به قول نانسي دوپري: «آثار موزيم ملي افغانستان، نه تنها براي افغانان بسيار ارزشمند بودند، بل از میان رفتن آن ها، موضوع غم انگیز جهانی می باشد.» گفته مي شود در موزيم کابل، بيست هزار سكه ي طلا وجود داشت كه سرنوشت آن ها آشكار نيست.

از جمله ی دیگر زيان های سنگين كشور، سوزاندن و تخريب تقریباً 3500 مكتب می باشد كه در مناطق گوناگون باز بودند. اگر در هر مکتبی به حد اوسط، ده هزار متعلم، مصروف آموزش بوده باشند، در كُل، ضریب متعلمان 3500×1000 = 3500000 مي شود.

اگر كم از كم از هر مكتبي در یک سال، پنجاه تن فارغ شده باشند، شمار فارغان يك سال 3500×50 = 175000 مي شود. اگر از ميان هر پنجاه تن در یک سال، يك تن امكان آموزش هاي عالي مي يافت، در يك سال، كم از كم 35000 محصلِ دارای آموزش هاي عالي مي داشتيم. اگر هفده سال اخیر را ضرب کنیم، 17×35000 مساوي به 595000 تن مي شود. به این معنی که تقریباً ششصد هزار متخصص و نخبه ی حرفه هاي گوناگون وجود می داشتند. فقط شمار تخميني فارغان صنوف هفده سال اخیر،  17×175000 = 1975000 تن مي شود. هزينه هاي صورت گرفته برای عمران مكاتب را در جايش می گذاریم.

افزون بر مكاتب، موسسات آموزش هاي عالي نيز  زيان هاي زیادی را متحمل شده اند. به اثر جنگ ها، تنها به هزینه ی پنجاه ميليون دالر امريكايي زيان بر پوهنتون کابل وارد شده است.

در حدود دو ميليون كتاب يا سوزانده شده اند و يا هم چپاول می شوند. به تناسب شمار محصلان، بيست و يك ميليون ساعت درسي، هدر رفته است. انستيتوت پوليتخنيك و طب كابل نيز به ميليون ها ساعت درسي و صد ها هزار جلد كتاب را از دست داده اند.    موسسه ي نشر كتاب «بيهقي» كه در ذخيره گاه هاي گوناگون كتب آن، كم از كم دو ميليون جلد كتاب، جا به جا شده بودند، همه به تاراج می روند. به همين منوال، انجمن نويسنده گان، كتابخانه ي عامه، اتحاديه ي ژورناليستان، گالري ملي و بعضی ديگري  موسسات فرهنگي، زيان هاي همانند را متحمل شده اند.

از جمله ی زيان مختلف فرهنگي، پانزده نمايشگاه صنایع دستي در ساحه ي «كابل ننداري» بودند كه ارزش تاريخي و اقتصادي آن ها، فراتر از تصور است. اين نمايشگاه ها در جريان جنگ ها چپاول و به آبدات فراموشي مبدل می شوند. در اين ميان، نمايشگاه  سنگ هاي پُر بها، بسیار قابل يادآوري اند. به این سلسله، پانزده چاپخانه ي مجهز در كابل وجود داشتند كه اکثر آن ها از بين بُرده شده اند. چاپخانه ي دولتي، مطبعه ي معارف و چاپخانه ي آريانا با داشتن امكانات بسيار و به سطح تمام كشور، كتب زيادي را طبع می کردند.

در تواريخ هفتم، هشتم و نهم ثور سال 1371 خورشيدي، زيان هايی سنگینی به مطبعه ي معارف وارد شدند. این مطبعه، طي فقط سه روز، قادر بود براي هر تبعه ی  كشور، سه جلد كتاب طبع کند. اكثر ابزار و ماشين هاي اين چاپخانه در كشور هاي همسايه به فروش رفته  يا تخريب می شوند و يا هم به شكل آهن، به بهاي بسيار كم فروخته شده اند. در گدام ها، چاپخانه ها، مكاتب و ساير اماکن وزارت معارف به ميليون ها جلد كتاب نگه داري مي شدند كه يا چپاول و يا هم سوزانده شده اند.

زيان هاي سنگين وارده بر فرهنگ كشور، تهدیدات بزرگ معنوی را به وجود آورده اند. در نبود مكاتب، نه تنها اقشار كودك و جوان از آينده ي بهتر بي بهره مي مانند، بل  جوانان به عنوان ابزار طرف هاي جنگ، به كار گرفته مي شوند. آنان بدین گونه باعث بربادي زنده گي خود و مردم شده اند.

دانشمندان و اهل خبره به اين باور اند كه يكي از راه هاي اساسي حل بحران ها، رشد فرهنگی است. بنابراین، پيش از هرچيزي باید به رشد فرهنگی رو آورد. مكاتب بايد احیا یا از نو اعمار شوند. در كنار آن ها، علم و دانش بايد پشتوانه ي مادي خويش را به دست آورند. به این معنی که صآحبان علم و دانش، به اقتصادی دست یابند تا به وسیله ی آن، زنده گي شان تامين شود.

اكنون كه در جامعه ي ما تفنگ، وسیله ی تامین زنده گی بعضی شده است و يك تفنگدار معمولي مي تواند نیاز های زنده گي خود را از این طریق تامين کند، اما برعکس، یک عالم و متخصص، فرصت نمی یابد توسط تحصیلات، براي خود و خانواده اش، حتی نان خشك بياورد، علم و دانش، ارزش خويش را از دست مي دهند.

بازسازي پوهنتون هاي كشور، ايجاد پوهنتون هاي نو يا تاسيس موسسات آموزش هاي عالي، در بُلند بردن کیفیت علمي، نقش اساسي دارند؛ حتي در افزايش توده هاي آرمانگرای كشور نيز مهم شمرده می شوند.

نهاد هایی كه به اساس باور ها و سلایق مختلف ايجاد مي شوند و نسبت به اهداف     حرفه یي، غایه ی سياسي آن ها بيشتر به نظر مي آيد، بايد تحت کنترول سالم قرار گيرند تا افراد روشنفكر را بيش از اين از رهگذر ذهني و سياسي منقسم نکرده و آنان را دشمن نسازند. وجود نهادی های متعدد آموزشی به زيان كشور نيست، اما به اين شرط كه هدف اصلی آنان، آموزش نخبه گان فني و حرفه یي باشد.

بازسازي موزيم ملي، آرشيف ملي، گالري ملي و نمايشگاه هاي گوناگون فرهنگ افغانستان، به همین گونه، گردآوري دوباره ي آثار سرقت شده، به عنوان دست آویز هاي تحفظ شكوه ميهن در زنده نگه داشتن تاريخ ملي افغانان، نقش دارند.

با افزايش مكاتب، پوهنتون ها و ساير موسسات فرهنگي، صآحبان دانش فزوني می گيرند و از تعداد افرادی کاسته می شود كه طرف هاي جنگ طلب با پول، استخدام مي كنند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری ، کلیزه یا تقویم سال ۱۳۹۸

مرکز کتاب نویسی پیمان

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

سفارت افغانستان مقیم سویدن

Anmasad 200

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

د لسم ټولګيو زده کوونکو د پام وړخبرتيا

د یولسم ټولګيو زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

Rates widget

!د دولسم ټولګي زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

پرویز شگیوال

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ننگرهار مشاعره

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.30
MySQLi
5.7.26-log
زمان
09:07
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1714
نمایش تعداد مطالب
1702725

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.