Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

شنبه, ۰۴ دسامبر ۲۰۲۱
شنبه, ۱۳ آذر ۱۴۰۰
شنبه, ۲۸ ربیع الثانی ۱۴۴۳

Calendar جنتری

دسامبر 2021
دسچپجشی
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 328 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

تاریخچه ساخت ارگ کابل یا قصر ریاست جمهوری

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

پښتانه پر څوسترو ښاخونو ویشل شوي دي ؟

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

برچسب‌ها:تاریخ افغانستان و پشتونها

تاریخ خورشید جهان

Khurshaid Jahan Histori A 200تاریخ خورشید جهان

 

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

Home خانه

:ګنډاپور

ګنډاپور:

Pashton 400ګنډاپور له اره سړ بني پښتانه دي او ددوی دلوی يا مشر نيکه نوم ستوری يا ستوريانی دی چې په تاريخي کتا بو نو کې داستر يا نی يا او ستراني په بڼو هم راغلی دی ٠ د پښتنو د دوديزو شجرو پر بنسټ ستو رياني پنځه زامن درلودل چې تری(ګنډا پور)،شيخی،مريړی، امرا او همړ نو مېدل چې په دوی کې دتري، شيخي ، مريړي او امرا او لادې ته په مجمو عي ډول ګنډاپور وايي او دستور ي يا ستور ياني پنځم زوی همړ او لاده د خپل لوی نيکه ستور ي د نا مه له کبله په ستور ياني سره مشهوره ده(١)٠
محمد حيات خان په خپل مشهور اثر حيات افغاني کې دګنډا پور دقبيلې په اړوند داسې ليکلي دي:
" په پيل کې د ستوري دقبيلې ټول ښا خونه دلويديز افغا نستان په ستورياني( څاه) نومې ځای کې چې د کند هار په شمال ختيز کې داوو منز لو په واټن پروت دی استو ګنه درلو دله او دستور ي دټو لو زامنو نه تری ( ګنډاپور) ډېر ښا يسته و چې پر هغه باندې دشير اڼي دقبيلې دمشر يوه پيغله لور مينه شوه او هغه نجلۍ دخپل مور او پلار له خوښې او رضا پرته دګنډ اپور کو رته لاړه او کنډ اپور له هغې سره دنکاح کو لو نيت وکړ، خو دګنډ اپور پلار ستوري او دهغه نورو ورو ڼو دی له دې کاره منعه کړ او له ګنډاپورنه خپه شول او له هغه سره يې خپلې اړيکي پرې کړې ٠ تردې ورو سته چې ګنډا پور په ستور ياني( څاه) کې دخپلوورو ڼو او پلار نه مرور شو نو په تردي نومي ځای کې يې چې دستورياني( څاه) نه دوه لنډ منزله واټن لري استو ګنه غوره کړه . (٢)"

لنډه داچې کله ګنډ ا پور په تردي نو مي ځای کې استو ګنه غوره کړه نود کر نې په چارو بو خت او کا ريز ونه يې جوړ کړل او دخپلې هغې مير منې نه يې چې په مينتوب يې ورسره واده کړی و ددريو زا منو خاوند شو چې ابراهيم ،حسين او عمران نو ميدل اوڅلورم او لاد يې يوه لوروه چې خوبۍ نو مېدله او دخپلې بلې مير منې نه يې ديعقوب په نا مه زوی وزيږېد٠ هغه و خت چې تری يا ګنډاپور په تردي کې مړ شو نو دهغه زوی ابر اهيم دګنډاپور يانو مشر وټاکل شو او کله چې بيا شيخي، امرا او مريړي دګنډاپور دنسل او شتو زيا توالی او پر مختګ وليد،نو په ستورياني( څاه) کې يې خپله استو ګنه پر ېښوده او په تردي کې دنورو پاتې ګنډا پور يانو سره يو ځای شول چې تر دې وروسته له دوی سره په ګټې او تاوان کې شريک شول(٣)٠
دمغولي واکمن شاه جهان دواکمنۍ په وخت کې دپښتنو ديوې قبيلې مروتو او دو لت خيلو تر مينځ يوه جګړه وشوه چې مروتو دغه جګړه وګټله اود دولت خيلو قبيله دټانک دسيمې نه په وتلو مجبو رشول او ددولت خيلو دقبيلې لوی خان خانزمان دګنډاپور يانو نه دمر ستې غو ښتنه وکړه او مرو ت يې له خپلو سيمو نه وشړل ٠ تر دې سوبې ورو سته بياد خانز مان په غو ښتنه ګنداپو ريان دروهړي په سيمه کې استوګن شول٠ دګنډاپور شمال ته ددولت خيلو قبيله، جنوب ته يې ميا خيل،لويديز ته يې دسليمان غر او لمر خاته ته يې ديره اسماعيل خان موقعيت لري٠(٤) دتاريخي روايتونو پر بنسټ دوی په ١٧ ليږ ديزې پيړۍ کې له افغا نستانه دخپلې استو ګنې اوسنۍ سيمې ته ليږ ديدلي دي٠ يو شمېر ګنډاپور اوس هم د افغا نستان دغزني په ولايت کې دتره کو دقبيلې تر څنګ استو ګنه لري٠
ګنډاپور زړرور او ميړني خلک دي ٠دوی دنګې ونې لري او پياوړي او غښتلي خلک دي٠ په دوی کې دجر ګو سيستم شته او خلک خپلې لانجې او شخړې دجرګو مرکو له لارې اواروي٠ ددراني احمد شاه بابا دواکمنۍ په وخت کې دګنډاپور دقبيلې ډېر خلک دده په پوځ کې دندې درلودلې او دهغه دواکمنۍ په وخت کې دګنډاپور دقبيلې دوسله والو ميړو شمېر دولس زرو تنو ته رسيده٠
ګنډ اپور په عمو مي ډول دکر نې او سو داګرۍ په چارو بو خت دي٠ حاصلات يې غنم ،جوار ،باجري او ډول ډول ترکارۍ دي٠په پخوا وختو نو کې به دوی په دو بي کې له دامانه لويديز افغا نستان ته راتلل او دلته به يې دبز ګرۍ لارې چارې او داوبو دبندونو دجوړولو کارونه زده کول او سو داګري به يې هم کوله چې په پا يله کې ګنډ اپوريان په روړي کې دډېرو ځمکو څښتنان شو ل اوپه ژمي کې به يې هندوستان ته تګ راتګ کاوه٠ددوی څاروي اوښان،غوايي، خره ،وزي او پسونه دي٠
دګنډاپور دقبيلې خيلونه او څا نګې:
د ګنډاپور قبيله په لاندنيو خيلو نو او څا نګو ويشلې شوې ده :
ابراهيم زي،حسين زي، مو سی زي، يعقوب زي، راني زي،خوبي زي ،درې پلاره٠
ابراهيم زي: ابر اهيم زي دګنډاپور دقبيلې يو مشهور ښاخ دی چې زياتره په کلا چي، لوني او مادي کې او سيږي٠ نورنګ خان ابر اهيم زی ددغه ښاخ مشر و٠ نو موړی په ملتان کې دسکهانو پر خلا ف جنګيدلی دی او په لکهي مروت کې دجاګيرونو خاوند و چې سرای نورنګ لکهي مروت دده دنا مه له کبله په همدې نامه سره يا ديږي٠
١-دابراهيم زي څانګې دادي: بازک خيل، الله داد خيل، شيخ حيدر خيل، نتوزي ،اتمانزي،خيري خيل ، نصر خيل،نصرت خانخيل، مينا خيل، درې پلاره، احمد خيل، فتو خيل، جبيل خيل، قندو خيل، مندادک خيل،سيدان خيل،حولت خيل اوعبدلزي ٠
٢-د حسين زي څانګې دادي: ډوډ خيل ، عمر خيل،سکندر خيل،شهو خا نخيل،نظام خيل،بازيد خيل
،زاولي خيل ،تاجي زي،ماني خيل، عالي خيل اوجلي خيل ٠
٣-ديعقوب زيو خيلو نه په لاندې ډول دي :شاه خيل، دا نه خيل، سروان خيل ،پيرا خيل، احمد خيل ،خواجي خيل، مريړ،موسی زي، ،ناصر خيل،نتو زي،پيراخيل،راناخيل،شاکي،شهزادخيل،ياکخيل يا يحيي خيل،قدم خيل،سليما ن خيل، مهتر خيل ،اختيار خيل، شبي خيل،بهادر خيل،محمد خيل ، اختي خيل، بهلول خيل، دادي خيل او حيات خيل٠
٤- دعمران زيو خيلو نه دادي : عيسی خيل،سلطان خيل،سيدان خيل،عثمان خيل،ميرا خيل، پا مک خيل،دولت خيل، شهاب الد ين خيل،باره خيل،ګنډ خيل، نصرت خيل،زرني خيل،رشيد خيل،الله داد خيل ، حيدر خيل، سيد خيل، غنډ خيل ٠
٥- دخوبي زي خېلو نه دادي: ضحاک زي،سکندرزي،خليل خيل، عبدل خيل، کمال خيل،ملا خيل ،حيات خيل ،بابر خيل ،جمک خيل،شداد خيل، علي زي، بهای خانخيل، اندک خيل، باقر خيل،ميداد خيل حفيظ خيل او ايسپ خيل،زرنيخيل، کو هک زي٠، غوراني،مر هيل، رڼازي ،نور احمد خيل٠
٦-ددې پلاره خيلو نه په لاندې ډول دي:
شيخي، خدرزي، حاجي خيل،جعفر زي، مريړي، نکوندر زي،سفر زي،نيکال خيل، غزن خيل او با زيد خيل(٥)٠
دګنډاپوردقبيلې داستو ګنې اوسنۍ سيمې:
ګنډا پو ريان په او سني وخت کې د ګو مل ددرياب پر څنډه په کلا چي کې چې دپښتو نخوا په دېره ا سما عيل خان کې مو قعيت لري ژوند کوي چې دابا سين په لو ېدېزه څنډه ،دخيبر پښتو نخوا په جنو بي بر خه او دسهيلي وزير ستان سره پو له لري ٠ حيات افغاني ١٤٧ کلونه وړاندې ددوی شمېر٣٠ زره تنه ښودلي دي او نن ورځ ددوی شمېر د٧٠ او ٩٠ زرو خلکو تر مينځ اټکل شوی دی٠ د ګنډ اپو ريا نو د استو ګنې مشهور ځای کلا چي دی چې ويل کيږي دګنډاپور يا نو دقبيلې دمشر بارا خان په وخت کې ابا دشوی و دکلا چي ښار دديوالو نو په ذريعه احاطه شوی دی او دپلان له مخې جوړشوی ښار دی٠ دکلا چي دښار دچاکو ګانو جوړولو صنعت،لاسي صنايع او دطلايي دارو څپليو جوړول د ځانګړي شهرت نه بر خمن دي٠
د کلا چي دښار مشهورې محلې دادي:
د شاکي محله ، دابر اهيم زي محله، د حسين زي محله، ديعقو بزي محله،دموسی زيو محله( شمالي خوا)، دمو سی زيو محله( جنوبي خوا)،دباراخيلو محله،دجعفر زيو محله،دکمال خيلو محله، دخدر خيلو محله، دجتن والا محله، دعثمان خيلو محله او دنتو زيو محله٠
دکلا چي دښار نه بهرې محلې دادي:
درانا زيو محله، دزرني خيلو محله،د بهلول خيلو محله،دخود بستي محله،محله چو ټي، لوني يا قاسم اباد، محله هارون اباد٠
دکلا چي دښار ګيټونه( دروازې):
شاکي ګيټ،مادي ګيټ،عثمان خيل ګيټ، جتن والا ګيټ،ميتهو ګيټ او مدی خان ګيټ٠
په کلا چي کې دګنډا پور يا نو کلي په لاندې ډل دي:
مادي،هت هالا، ټکواړه (چې دعمران زيو ګنډاپوريانو دازاد خان دخانۍ په وخت کې اباد شوی دی)،
لوني(چې دسليمان غره په ختيزو لمنو کې دلوني دسيند پر غاړه مو قعيت لر ي او ګنډاپوريان ددغه سيند داو بو نه دخپلو ځمکو دخړوبو لو لپاره ډېره ګټه اخلي٠)
روړي ، قلندر(لويدېز دولت پور)،کوندو کوټ، زر کاني،کنوري پو ټا،ګاره عبد الله ، ګاره مدا او کوټ ظفر٠
د ګنډاپوريانو ژبه پښتو ده ،خو په سر ائيکي ژبه هم خبرې کولای شي٠
د ګنډا پوريانو مشهور او نو ميالي کسان:
١- نورنګ خان ابر اهيم زی
٢- زمان خان ابر ا هيم زی
٣- ګلداد خان
٤- قا لو خان
٥-ازادخان چې ټکواړه دده په وخت کې اباده شوې وه٠
٦- جبيل خان
٧-سرور جان خان ابر اهيم زی
٨- سردار شاه جهان خان
٩-اورنګزيب خان باراخيل
١٠- محمد رمضان خان رانا خيل
١١-محمد حيات خان
١٢- عنايت الله خان ګنډا پور
١٣-حق نواز خان ابر اهيم زی
د ګنډا پو ريانو علمي شخصيتو نه:
١- حاجي غلام سرور خان ګنډاپور چې دپيښور داسلا ميه سکول لو مړنی سر ښوونکی و٠
٢-شير محمد خان ګنډاپور دتواريخ خو رشيد جهان ليکوال چې ابراهيم زی ګنډاپورو٠
٣-ډاکټر محمد جان خان ګنډاپورچې په اټو ميک انر جۍکې يې پي٠ايچ ٠ډي کړې وه٠
٤-ا مين الله خان ګندا پور د تار يخ سر زمين ګومل مؤ لف٠
٥-فقير نو رمحمد درساله رو هي ژبا ړونکی٠
٦-عطا ؤلله خان عطا بهادر خيل دپارسي ژبې شاعر٠
٧- طا هر کلا چوي دپښتو ژبې شاعر چې دمينې غېږ، دحسن لمن او مضراب يې ليکلي دي٠
٨- قادر داد خان دتاريخ ګنډا پور ليکوال٠
٩-ثناؤالله شميم دپښتو ژبې شاعر٠
١٠-صلا ح الدين ابر اهيم زی داردو ژبې ددوو کتا بو نو مؤلف٠
١١- شاه عالم خان ګنډاپوري د پښتو ژبې شاعر٠
١٢- عبد الر حمن خان ګنډا پور کما ل خيل٠
١٣- سيد احمد اختر داردو ژبې شاعر٠
١٤-الله نواز افق داردو او سر ائيکي ژبو شاعر (٦)٠
----------------------------------------------------------------
١- لطيف ياد، پښتني قبيلې،٢٢٢ مخ، دپيښور چاپ٠
٢-حيات افغاني،٤٤١ مخ، دپيښور چاپ٠
٣- نوموړی اثر،٤٤١ مخ٠
٤- پښتانه دتاريخ په رڼاکې،١٣٩٨ مخ٠
٥- تاريخ حيات افغاني د٤٤٠ او ٤٤٣ مخونو شجرې٠http://en.wikipedia.org/…/Gandapur(دفبرورۍلومړۍنيټه٢٠١٢کال۶-

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

Bilexperten i Tyresö AB

bilxeperten AB 2019 200A

جنتری ، کلیزه یا تقویم سال ۱۳۹۹

مرکز کتاب نویسی پیمان

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

سفارت افغانستان مقیم سویدن

Anmasad 200

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

د لسم ټولګيو زده کوونکو د پام وړخبرتيا

د یولسم ټولګيو زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

Rates widget

!د دولسم ټولګي زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

پرویز شگیوال

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ننگرهار مشاعره

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.4.21
MySQLi
5.5.5-10.3.32-MariaDB-log
زمان
01:53
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
2025
نمایش تعداد مطالب
4772549

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

د افغان - انګرېز درې جګړې د انځور په ژبه

پښتانه پر څوسترو ښاخونو ویشل شوي دي ؟

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.