Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

چهارشنبه, ۱۲ دسامبر ۲۰۱۸
چهارشنبه, ۲۱ آذر ۱۳۹۷
چهارشنبه, ۰۳ ربیع الثانی ۱۴۴۰

Calendar جنتری

دسامبر 2018
دسچپجشی
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 314 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

All Video Share - Gallery

Home خانه

در میان سنت و تجدد

در میان سنت و تجدد
(نایب سالار سعدالله ساپی)

مصطفی «عمرزی»

Salar 400سه دهه پس از مرگ زنده یاد نایب سالار سعدالله ساپی (جد پدری ام)، با نگارش زنده گی نامه ی وی، کوشیدم تلاش های افغانانی فراموش نشوند که در یک مقطعه ی خاص، در حالی که متصدی امور بودند، جرات ورزیدند با فاصله از گذشته، در میان سنت و تجدد، نوگرایی را به نفع مردم اختیار کنند.
پدرم قصه می کرد با نهضت دوباره ی نسوان در سلطنت اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح)، پدرکلانم، مرحوم سعدالله خان، به دختران بزرگش نیز دستور می دهد با پی گیری تعلیم و کسب سواد، از کوچکتر ها عقب نمانند. بر اثر شرایط، شماری از دختران بزرگ خانواده که موفق به کسب سواد نشده بودند، با دستور و رضایت پدر که یک نظامی بزرگ، بل کلان خانواده و ایل نیز به شمار می رفت، به جمع باسوادان پیوستند.

 پس از نهضت امانی، در دومین نوبت ثبات، نیاز های اجتماعی برای حضور زنان و دختران افغان، اما با چالشی مواجه بود که در جامعه ی سنتی با کهنه برداشت های مذهبی و فرهنگی، هنوز ذهنیت هایی زدوده نشده بودند که در حاکمیت مترقی امانی، اما به نام مذهب و فرهنگ های تعریف ناشده، نه فقط افغانستان را به هرج و مرج کشانیدند، بل با مُهر بهتان و کفر، سالیان دیگری نیز فضای تنفس زنان و دختران افغان را تنگ کردند.

زنده یاد نایب سالار سعدالله ساپی در فاصله ی گذشته و زمان حال، به آن طیف افغانان آگاه، بزرگ، فرهنگی و با درک تعلق دارد که هرچند در کمین بهتان و تکفیر بودند، اما با جسارت هایی که عصر کهنه را وارد نو می کند، به جلو لبیک گفتند.

در کتاب «چهار یادواره»، فصل «استوار و با اراده»، ویژه ی زنده گانی جد مرحومم است. او از بزرگان و نخبه گان سلطنت اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح) و ریاست جمهوری شهید محمد داوود بود.

نایب سالار سعدالله ساپی با «ریاست محاکمات نظامی وزارت دفاع افغانستان»، نماینده ی ایل و خانوار بزرگی از ساپیان افغانستان نیز می شد که به علایق ما به ولایت های کنر، لغمان و کاپیسا می رسد.

شان کاری، فرهنگی و سیاسی، به وجاهت نایب سالار مرحوم می افزود. در کتاب «چهار یادواره» از قلمپردازی های جد پدری ام یادآوری کرده بودم. در فرصتی که امیدوارم از دیوان اشعار او در زبان پشتو، نمونه و مدرک بیاورم، به این نکته عطف توجه می کنم که در میان سنت و تجدد، برهه ای که بار دیگر با ثبات اجتماعی و سیاسی، افغانان را مجال می دهد به رونق مدنی باز گردند، برآورد خواسته های همه گانی که بیش از همه ایجاب می کردند رونق تعلیم و تحصیل احیا شود، شاید به ساده گی باور های امروزی نباشد؛ هرچند پدیده ی داعش در قرینه های تاریخ، مشابه به دو ارتجاع نکبت و شوم سقوی، هنوز با مُهر و بهتان تکفیر، مردم را برای کسب درس و تحصیل هشدار می دهند.

در میان خانواده ی ما، در طیف برادران و خواهران پدرم، هیچ کسی را سراغ نداریم که از کسب علم و دانش محروم مانده باشد.

تشویق مردم به کسب دانش، به ویژه حمایت از قشر اناث، برای بزرگانی که در کسوت  بزرگ ایل و تبار قرار داشتند، دشواری هایی دارد که مردم ما در حیات مقید، نمی توانند از زیر بار و ثقلت سنت ها و فرهنگ های تعریف نشده به راحتی بیرون شده، از مزایای شراکت اجتماعی کل افغانان مستفید شوند.

پشتون ها، هنوز هم بزرگ ترین قربانی فرهنگ ها و سنت های تعریف ناشده اند. اگر ظرفیت بشری انبوه این قوم را در محاسبات سیاسی، فقط روی شراکت اکثریت ذکور محاسبه می کنیم، تالم ناشی از این که اکثریت اناث ما به کارایی بیشتر آرا نمی افزایند، در کنار کاستی هایی که ناشی از جنگ اند و از آرای ما می بُرند، پیوسته گی عجیبی میان سالیانی می دهد که کسانی از بزرگان تبار ما می کوشیدند الگو شوند تا مردم از خیر عمل آنان، به جامعه کمک کنند.

کودکی بیش نبودم که جد پدری ام وفات می یابد، اما تمام روایت های او در خانواده، اجتماع و مردم، حاکی از مردی بود که در سنت سالاری های مردسالار و مذهب گرا، به تعمیم مفاهیمی کمک می کردند که ذره ای خطا در آن ها، روی محاسبه ی تکفیر تاثیر می گذاشت.

به جز از پدر و یک کاکایم (شهید محمد جان فنا)، اکثر فرزندان زنده یاد نایب سالار سعدالله ساپی، حیات دارند. آنان در میان سنت و تجدد، اما به شانی نایل شدند که بزرگان آنان به نفع مردم می دانستند.

 تمام کاکا هایم، دارای تحصیلات عالی اند. شماری از پوهنتون های معتبر امریکایی سند تحصیلات عالی گرفتند و خواهران آنان از این حیث، با عزت نفس افغانان مسلمان و تحصیل کرده، چه در هنگام زنده گی در افغانستان و چه پس از هجرت در کشور های آسترالیا، امریکا و اروپا، به زنده گی با اعتبار و آبرومند رسیده اند.

افغانانی که این مقاله را می خوانند، شاید در فضای باز کنونی، متعجب شوند که تردید دانش و تعلیم، حرف کهنه است. اگر این گمان به میان آید، بدون شک به جاست، اما تجدد کنونی، فاصله ی زیادی از سنت هایی ندارد که روزی بزرگان ما سعی کردند با تابوشکنی ها و تعریف آن ها، ودیعه ای بگذارند که اگر در دهه ی مصیبت و ذلت (سالیان 1370 شمسی)، همه چیز ما را گرفتند و در فرجام نوکرسالاری تنظیمی، می خواستند با تکفیر مذهبی، مدنیت را دفن کنند، ذهنیت سنگین و تاریخی تجدد از روزگاران شاه امان الله، شاه محمد ظاهر و نخستین ریاست جمهوری، مردم را از حد تحقیر بیرون می کرد.

فرهنگ سازی های موثر با نهادینه گی مفاهیم مدنی، بیشتر روی خرد و عقلانیت مردانی به آینده پیوست که شاید مرحوم نایب سالاری سعدالله ساپی، یکی در میان آن افغانانی باشد که ترجیح دادند در برابر تیغ اتهام، هراسان نشوند.

با غوغایی که برپا کرده اند، دیری نشاید که افغانان ناگزیر، به حبل المتین آن بزرگانی چنگ بزنند که پس از ارتجاع اول، سعی می کردند قیود را بشکنند، اما با حفظ ارزش های واقعی دینی، افغانی و آبایی.

با نعره هایی که مکاتب و مساجد حریق می شوند و در خون سرخ معلمان، شاگردان و علما، خاکستر تباهی نقش می گیرد، نیاز به شرح ماجرا هایی که در نمونه ی تاریخی، بزرگان ما را وداشته بود با دفن ارتجاع، حیات را ستوده دارند، شاید نوبت ما رسیده باشد.

تهدید و تخویف، آرامش هایی را حذف می کنند که هرچند با تامین امنیت جهانی بودند، اما ما را بی نیاز از تجربیاتی نمی کنند که در روزگاران حیات خلوت خود، تجربیات خوب مردان و بزرگانی را داشتیم که آگاهانه و با درک شرایط، از گذشته فاصله گرفتند و فرزندان شان، از فیض تعلیم و تحصیل، سالیان خوش افغانستان را رقم زدند.  

شرح تصاویر:

زنده یاد نایب سالار سعدالله ساپی در میان اعضای خانواده و نظامیان افغانستان.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.22
MySQLi
5.7.24-log
زمان
00:28
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1248
نمایش تعداد مطالب
900571

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.